Default Image

Months format

Show More Text

Load More

Related Posts Widget

Article Navigation

Contact Us Form

404

Sorry, the page you were looking for in this blog does not exist. Back Home

Ο γιγάντιος κρατήρας Μπαταγκάικα στη Σιβηρία που πυροδότησε δεκάδες θεωρίες για την προέλευσή του


Ένας τεράστιος κρατήρας κυριαρχεί στο έδαφος της Γιακουτία που βρίσκεται στην βορειοανατολική Σιβηρία, ο οποίος αυξάνεται με ταχύτατους ρυθμούς σύμφωνα με άρθρο του Severe Weather Europe. Ο κρατήρας με την ονομασία Μπαταγκάικα θεωρείται ο μεγαλύτερος κρατήρας που αποτελείται από μόνιμο πάγο στον κόσμο, με τους επιστήμονες τώρα να προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τα μυστικά του κλίματος, αναζητώντας τα αίτια που αποσταθεροποίησαν το κλίμα του πλανήτη στο παρελθόν, με αποτέλεσμα μόνιμοι πάγοι χιλιάδων ετών να εξαφανιστούν από προσώπου γης.  

Ο κρατήρας Μπαταγκάικα


Ο συγκεκριμένος κρατήρας θεωρείται ο μεγαλύτερος που υπάρχει στο είδος του, αφού το μήκος του φτάνει σχεδόν το 1 χιλιόμετρο και το βάθος του τα 86 μέτρα, ενώ έχει ένα χαρακτηριστικό σχήμα που μοιάζει με γυρίνο. Αποτελείται από έναν μόνιμο πάγο και λάσπη και στην εξωτερική πλευρά του υπάρχουν ρωγμές που έχουν δημιουργηθεί από το σταδιακό λιώσιμο των πάγων. 

Αυτός ο κρατήρας αρχικά ξεκίνησε να δημιουργείται από τον προηγούμενο αιώνα και συγκεκριμένα από την δεκαετία του 1960. Μάλιστα, οι κάτοικοι απέφευγαν να τον επισκεφθούν, θεωρώντας ότι είναι μια "πύλη του κάτω κόσμου". Όμως για τους επιστήμονες ο συγκεκριμένος κρατήρας είχε τεράστιο ενδιαφέρον, διαπιστώνοντας μέσα από τις δορυφορικές παρατηρήσεις ότι συντελείται μια καθίζηση του εδάφους κάθε χρόνο που αγγίζει τα 20 με 30 μέτρα, ενώ παράλληλα τα ιζήματα που εναποτίθενται πάνω στους μόνιμους πάγους συμβάλλουν στην σταδιακή και συνεχή τήξη τους. 

Με πιο απλά λόγια, ο πάγος με τη σταδιακή τήξη του μετατρέπεται σε νερό που ρέει μακριά και τα ιζήματα που μένουν εκτεθειμένα, υποχωρούν στην πορεία δημιουργώντας μία χαοτική επιφάνεια εδάφους, λόγω της μεταβλητής περιεκτικότητας που υπάρχει μεταξύ των πάγων και των ιζημάτων.

Τι είναι όμως το μόνιμα παγωμένο έδαφος ή πέρμαφροστ;

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα τμήμα εδάφους όπου η θερμοκρασία παραμένει κάτω από τους 0°C για τουλάχιστον δύο συνεχόμενα χρόνια. Βέβαια στο συγκεκριμένο τύπο εδάφους δεν είναι απαραίτητη η ύπαρξη πάγου για να χαρακτηριστεί έτσι, αφού ο ορισμός καθορίζεται αποκλειστικά και μόνο από τη θερμοκρασία κι όχι από την υγρασία ή από οποιοδήποτε άλλον παράγοντα.

Στον συγκεκριμένο τύπο εδάφους επικρατούν ιδιαίτερες καιρικές συνθήκες, με τους πάγους να μην επεκτείνονται έως την επιφάνεια του εδάφους, εξαιτίας της ηλιακής ακτινοβολίας και των θερμοκρασιών που δεν αφήνουν τα περιθώρια ώστε να δημιουργηθούν στρώματα πάγου, ειδικά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Για να κατανοήσουμε όμως καλύτερα τις συνθήκες που επικρατούν στα βαθύτερα στρώματα αυτού του έδαφος, σχεδιάσαμε τον παρακάτω γράφημα.


Στο διάγραμμα Y αρχικά βλέπουμε τη διακύμανση της θερμοκρασίας ανάλογα με το βάθος που βρισκόμαστε (γεωθερμική κλίση). Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό οι υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφονται κοντά στην επιφάνεια του εδάφους, ενώ όσο πηγαίνουμε πιο βαθιά, οι θερμοκρασίες μειώνονται. Ωστόσο, σε ένα συγκεκριμένο βάθος του εδάφους, η θερμοκρασία παραμένει σταθερή όλο το χρόνο. Αυτό το σημείο χαρακτηρίζεται ως μόνιμα παγωμένο έδαφος. Από αυτό τμήμα του εδάφους και μετά έχουμε τη σταδιακή αύξηση της θερμοκρασίας με έναν ρυθμό 25-30°C ανά χιλιόμετρο. Εκεί λοιπόν που τέμνει το διάγραμμα Y στο έδαφος, είναι το σημείο όπου το έδαφος είναι μόνιμα παγωμένο.

Ποιες είναι οι συνέπειες από την υπερθέρμανση του πλανήτη;


Ο συγκεκριμένος τύπος εδάφους αποτελεί το βασικό συστατικό της χερσαίας έκτασης της Γης, καταλαμβάνοντας το ένα τέταρτο αυτής στο Βόρειο Ημισφαίριο. Οι αλλαγές που μπορεί να συντελούνται στα διάφορα στρώματα του συγκεκριμένου εδάφους, εξαρτώνται από τις αλλαγές του κλίματος, όπως για παράδειγμα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αν οι υψηλές θερμοκρασίες διατηρηθούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα η αν κατά τη διάρκεια του χειμώνα έχουμε περισσότερες χιονοπτώσεις απομονώνοντας το συγκεκριμένο στρώμα του εδάφους από τις όποιες εναλλαγές υπάρξουν στις καιρικές συνθήκες. Ένας άλλος παράγοντας θα μπορούσε να επηρεάσει είναι η αποψίλωση των δασών από τον άνθρωπο ή μια πυρκαγιά που θα κατέστρεφε μια μεγάλη δασική έκταση.

Εάν λοιπόν το έδαφος θερμανθεί από τους παραπάνω λόγους, οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του εδάφους θα αυξηθούν. Αυτό στην πορεία θα αρχίζει να επηρεάζει τις θερμοκρασίες και στα βαθύτερα στρώματα. Το αποτέλεσμα θα είναι να επηρεαστεί και το σημείο που είναι μόνιμα παγωμένο το έδαφος, κάνοντας πιο εύθραυστο και πιο λεπτό το στρώμα του πάγου. Εφόσον η απελευθέρωση του διοξειδίου του άνθρακα και του μεθανίου συντελούν στην αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και επιταχύνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη, αυξάνεται κατ' επέκταση ο κίνδυνος να επηρεαστεί σημαντικά κι αυτό το στρώμα εδάφους.

Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να επηρεάσει τα οικοσυστήματα, τις υδρολογικές διεργασίες, τον κύκλο του άνθρακα, τα εδάφη των πολικών περιοχών, έως και να πυροδοτήσει την εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων.

Το κλίμα που επικρατεί γύρω από τον κρατήρα Μπαταγκάικα


Γενικότερα στη Γιακουτία έχουμε σημαντικές ποσότητες μόνιμου πάγου, ενώ στο Μπάταγκει που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον κρατήρα, έχουμε έναν μόνιμο παγετό, αφού οι θερμοκρασίες πέφτουν στους -50°C κατά τη διάρκεια του χειμώνα και η πρόσβαση στην συγκεκριμένη περιοχή γίνεται με επίγεια μεσα μόνο για 4 μήνες το χρόνο.

Το κλίμα του κρατήρα Μπαταγκάικα θεωρείται ηπειρωτικό - αρκτικό, με τις θερμοκρασίες να παρουσιάζουν σημαντικές αλλαγές κατά τη διάρκεια του έτους. Η μέση θερμοκρασία κυμαίνεται από 15,5°C τον Ιούλιο έως -44,7°C τον Ιανουάριο. Παρά ταύτα έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια ακραίες θερμοκρασίες, φτάνοντας η ελάχιστη τους -67,8°C και η μέγιστη τους 37,3°C. Αυτό σημαίνει θερμοκρασιακή διαφορά 105,1°C.


Η ετήσια βροχόπτωση φτάνει τα 181 χιλιοστά κατά μέσο όρο, με το χαμηλότερο ποσοστό να καταγράφεται τον χειμώνα (περίπου 24 χιλιοστά) και το υψηλότερο τους καλοκαιρινούς μήνες (περίπου 92 χιλιοστά).

Φταίει η υπερθέρμανση του πλανήτη για το μέγεθος του κρατήρα Μπαταγκάικα;


Όπως είπαμε σε προηγούμενη παράγραφο, ο κρατήρας Μπαταγκάικα αρχικά είχε το μέγεθος ενός λάκκου, όταν την δεκαετία του 1960 ξεκίνησε η αποψίλωση των δασών στη γύρω περιοχή, εκθέτοντας το έδαφος στην ηλιακή ακτινοβολία κατά την περίοδο του καλοκαιριού. Εφόσον δεν υπήρχαν δέντρα για να διατηρούν το έδαφος δροσερό, ο ήλιος άρχισε να το θερμαίνει επηρεάζοντας κατ' επέκταση το μόνιμα παγωμένο έδαφος.

Τα τελευταία 27 χρόνια έχει αυξηθεί κατά τρεις φορές, ενώ την περίοδο 2010 - 2014 είχαμε ταχεία επέκταση του κρατήρα κατά 22,7%. Η τελευταία ανάλυση του κρατήρα που έγινε το 2018 αποκάλυψε ότι το βάθος του έχει φτάσει τα 70 μέτρα, με μόνη εξαίρεση να αποτελεί η βορειοανατολική πλευρά του στην οποία έχουμε μία μικρή μείωση στο βάθος του.
 
Αν τώρα αναλύσουμε από τεχνικής πλευράς τον κρατήρα Μπαταγκάικα, θα διαπιστώσουμε ότι οι συγκεκριμένες δομές του εδάφους εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς όταν προκύψει η σταδιακή απώλεια του πάγου που βρίσκεται στο μόνιμα παγωμένο έδαφος. Ωστόσο, η φυσική ανάπτυξη των δέντρων που έχει αυξηθεί από το 2010, θα καθυστερήσει την τήξη του μόνιμου παγετού, διότι θα έχουμε την απαραίτητη σκίαση που χρειάζεται τους καλοκαιρινούς μήνες προκειμένου να προστατευθεί το έδαφος από την ισχυρή ηλιακή ακτινοβολία. 

Η ηλικία του εδάφους στον κρατήρα Μπαταγκάικα μπορεί να είναι 650.000 ετών;


Ερευνώντας οι επιστήμονες το χαμηλότερο στρώμα του εδάφους στον κρατήρα Μπαταγκάικα, ισχυρίζονται ότι υπάρχει το ενδεχόμενο η ηλικία του να είναι 650.000 ετών. Αν ισχύει λοιπόν κάτι τέτοιο, τότε θα μιλάμε για το παλαιότερο μόνιμα παγωμένο έδαφος της Ευρασίας. Γι αυτό το λόγο οι ερευνητές εξετάζουν κάθε στρώμα του εδάφους στον κρατήρα Μπαταγκάικα, ανακαλύπτοντας ότι η εποχιακή βλάστηση συνέβαλε στο γεγονός να έχουμε περιόδους όπου το μόνιμα παγωμένο έδαφος να παραμένει σταθερό αλλά και περιόδους όπου το έδαφος να διαβρώνεται σημαντικά. 

Οι επιστήμονες έλαβαν δείγματα από εκατοντάδες χιλιάδες υπολείμματα φυτών από το έδαφος, διαπιστώνοντας ότι κατά την τελευταία περίοδο των παγετώνων, η βλάστηση ήταν απροσδόκητα εξαιρετικά ανεπτυγμένη, παρά το γεγονός ότι οι θερμοκρασίες ήταν εξαιρετικά χαμηλές κατά την περίοδο του χειμώνα και εξίσου χαμηλές κατά την καλοκαιρινή περίοδο. Η Γιακουτία λοιπόν πιθανότατα να ήταν ένας πραγματικός παράδεισος για την επιβίωση των θηλαστικών.

Εκτός αυτού, το 2018 οι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα μικρόσωμο άλογο ηλικίας 42.000 ετών που ήταν τόσο καλά διατηρημένο, που υπήρχε ακόμα άθικτος μαλακός ιστός. Ένα όμως από τα πιο εκπληκτικά ευρήματα ήταν ένα λιονταράκι που βρέθηκε σε μια σπηλιά κοντά στον κρατήρα Μπαταγκάικα, όπου μετά από έρευνες διαπίστωσαν ότι είχε ζήσει πριν από 28.000 χρόνια. Θεωρείται το καλύτερα διατηρημένο ζώο από την εποχή των παγετώνων, καθώς είναι καλά διατηρημένη η γούνα του, τα οστά του, οι ίνες των μυών, μέχρι και τα μουστάκια του.


Ο κρατήρας Μπαταγκάικα αν και συνεχίζει να επεκτείνεται, επί του παρόντος δείχνει σημάδια επιβράδυνσης λόγω της βλάστησης που αναπτύχθηκε το τελευταίο διάστημα. Ωστόσο, είναι πρακτικά αδύνατον να υπολογίσουμε πόσο θα βαθύνει στο άμεσο μέλλον. Όλα θα εξαρτηθούν απο τις εκπομπές του μεθανίου που θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα αέρια του θερμοκηπίου και το οποίο είναι ικανό να συσσωρευτεί με τα χρόνια στα εδάφη που είναι μόνιμα παγωμένο το έδαφος στο Βόρειο Ημισφαίριο, επηρεάζοντας κατ' επέκταση την επιβίωσή τους. Άλλωστε κάτι παρόμοιο είχε συμβεί πριν από περίπου 20.000 χρόνια σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2016 και μπορεί ανά πάσα στιγμή να συμβεί ξανά...

Μην ξεχάσετε να κάνετε κλικ  "ΕΓΓΡΑΦΗ" στο κανάλι μας στο You Tube  προκειμένου να ενημερώνεστε πρώτοι για νέα βίντεο.

Γίνετε μέλη στην ομάδα μας στο Facebook 

Ακολουθήστε μας στο Instagram

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Πρόσφατα άρθρα

Όροι Αναδημοσίευσης H αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες μπορεί να γίνεται μόνο με την άδεια του Meteo24News.gr και πάντα με την προϋπόθεση η πηγή να είναι ενεργό link προς το άρθρο. Μην ξεχάσετε να κάνετε κλικ "ΕΓΓΡΑΦΗ" στο κανάλι μας στο You Tube προκειμένου να ενημερώνεστε πρώτοι για νέα βίντεο. Γίνετε μέλη στην ομάδα μας στο Facebook

Ακολουθήστε μας και στο Pinterest

 Ακολουθήστε τις ειδήσεις του Meteo24News στο Google News